Home » Posts tagged 'Maatschappelijk'

Tag Archives: Maatschappelijk

Kennis krijgt Kracht

23 innoverende technologieën – een blik op de wereld in 2022

De IEEE Computer Science Society in Amerika publiceerde een rapport (2022Report IEEE) over hoe onze wereld er uit kan zien in 2022 wanneer de verwachtingen voor wat betreft 23 technologieën uitkomen. Gezien de bron spreekt het voor zich dat de focus met name ligt op ICT gerelateerde innovatie trends. Maar dat maakt het niet minder interessant te lezen hoe elk van deze technologieën een impact gaat krijgen of al heeft op de samenleving.

Snelle ontwikkelingen

2022 lijkt ver weg maar is eigenlijk redelijk dichtbij. Het rapport is dan ook geen visie voor de echt lange termijn maar wordt door de Society ook gebruikt voor het bepalen van hun organisatie. Aan de andere kant gaan de ontwikkelingen in dit vakgebied zo snel dat de horizon voor voorspellingen niet te ver in de toekomst kan liggen. Over een jaar kan bij veel van de besproken technologieën de vlag er weer heel anders bij staan.

Een van de doelstellingen van het rapport is om de leek – het publiek – te helpen begrijpen hoe deze technologieën invloed hebben of gaan krijgen op de maatschappij. Daarom zijn het niet alleen technologieën in de strikte zin van het woord maar ook ontwikkelingen als gevolg van ICT die in het overzicht zijn meegenomen. Bijvoorbeeld MOOC’s op het gebied van Human Capital, Open Intellectual Property op het gebied van beleid en Life Sciences als een marktsegment met een hoge behoefte aan innovatieve technologieën. De totale lijst van 23 technologieën staat aan het eind van dit artikel.

Bij elke technologie omschrijven de auteurs de huidige ‘State-of-the-Art’, uitdagingen waarvoor wetenschappers staan, op welke manier men verwacht de techniek zich zal ontwikkelen, de risico’s die van invloed kunnen zijn en tenslotte een samenvatting van de verwachtte stand van zaken in 2022.

Aanjagers en disrupties

Ook is een groot aantal leden van de Society gevraagd welke factoren zij een driver vinden voor veranderingen en welke factoren een disruptor. Hieronder een overzicht van de top-5 (volgens de leden) in beide categorieën. De antwoorden in de categorie disruptors komt wat verwarrend over. Wat een driver lijkt (bijv. Cloud Computing) wordt als disruptor naar voren gebracht. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat deze disruptors mogelijk als bedreigend worden gezien voor de werkgelegenheid in de samenleving.

Driver top-5

  1. Use of technology for medical procedures
  2. Wireless/broadband connectivity
  3. Desire for sustainable energy resources
  4. Use of big data and an
  5. Long-term availability of certain energy sources

Disruptor top-5

  1. Use of robots as source of labor
  2. Use of 3D printing
  3. Cloud computing
  4. MOOC’s
  5. New user interfaces

2022

In grote lijnen voorspelt het rapport voor 2022 dat computer apparatuur beschikbaar zal zijn van nano tot mega schaal, met optimale netwerk mogelijkheden die ervoor zorgen dat iedereen toegang kan krijgen tot een breed scala van geïntegreerde diensten. Er ontstaat een ecosysteem dat continu mogelijkheid biedt tot verdere verbetering van productiviteit, samenwerking en toegang tot kennis en informatie. En dat dit niet alleen toegankelijk is via een toetsenbord maar ook via allerlei zintuigen, spontaan en met behulp van nieuwe ‘human computer interfaces’.

De maatschappij bepaalt

De auteurs realiseren zich terdege dat deze 23 technologieën ‘enablers’ zijn. Met andere woorden: het voordeel van de uitrol van innovatieve trends wordt uiteindelijk bepaald door wat de maatschappij er zelf van maakt. De maatschappij staat voor de uitdaging om technologieën die voordelen opleveren te ontwikkelen zonder het recht op privacy van mensen aan te tasten. De snelheid waarmee nieuwe ontwikkelingen ons voordeel opleveren hangt af in hoeverre beleid en regels op dat gebied mee ontwikkelen. Het is aan de maatschappij om de voordelen van technologieën op de best mogelijke manier om te zetten in een veelvoud (leverage) van voordelen voor de maatschappij. Technologie is volgens de auteurs niet iets op zichzelf staand. Het vormt de maatschappij maar de maatschappij heeft ook invloed op de ontwikkelingen van de technologieën.

23 innoverende technologieën

Policies: Security Issues, Open Intellectual Property, Sustainability

Human Capital: Massively Online Open Courses

Technologies: Quantum Computing, Device and Nanotechnology, 3D Integrated Circuits, Multicore, Photonics, Universal Memory, Networking and Interconnectivity, Software-Defined Netwoks, High-Performance Computing, Cloud Computing, Internet of Things, Natural User Interfaces, 3D Printing, Computer Vision and Pattern Recognition, Machine Learning and Intelligent Systems, Big Data and Analysis

Marktsegment: Life Sciences, Computational Biology, Medical Robotics

 

 

Smart Cities: onderwerp van onderzoek of bron van kennis?

Op 12 november organiseerde de Club van Maarssen de Innovatie Estafette. De Club van Maarssen is een door de overheid gefaciliteerde community van overheden, kennisinstellingen en bedrijven op het gebied van infrastructuur en milieu. De drie thema’s van de dag: Circular Economy, Green Transport en Smart Cities. Over dat laatste wil ik het hebben. Kort samengevat: Smart Cities zijn steden die met behulp van nieuwe technologie, open data, ICT, sociale innovatie enz. beogen in transitie te zijn naar een Smart City. Stedelijke uitdagingen als milieu, energie, transport worden door nieuwe verbindingen tussen burgers, bedrijven en overheid met behulp van technologie aangepakt.

Topdown

Het was een geslaagd congres: prima locatie, een strak programma, strakke pakken, gelikte presentaties en glossy promotiemateriaal. Op een beurs werden diversen nieuwe ontwikkelingen getoond. En als kers op de taart: diversen staatssecretarissen en ministers deden hun zegje. Een geslaagd geheel maar toch wel duidelijk met een topdown benadering van de onderwerpen. De ideeën worden verzameld door, en vanuit de ministeries verspreid. Met als doel dat op termijn liefst zoveel mogelijk steden zich conformeren aan, en meedoen aan de plannen. Uiteraard in goed overleg met die steden. Op zich niks mis mee.

Bottom-up

Er zijn ook echter ook voorbeelden van een bottom-up benadering. In Amsterdam wordt door Pakhuis de Zwijger gewerkt aan ‘Nieuw Amsterdam’. De kracht van dit programma komt uit het verzamelen en stimuleren van initiatieven van de bewoners zelf. In Rotterdam wordt meegewerkt aan dit programma door de vestiging van Stadsambassade Rotterdam. Er word volop uitgewisseld want ideeën zijn meestal niet gebonden aan één specifieke stad. Aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam is professor Jan Rotmans actief op het gebied van transitiemanagement. Hij hanteert de term Economie 3.0. Dit staat voor bottom-up, kleinschalige initiatieven, circulair, biobased en nieuwe maakindustrie. Bij deze initiatiefnemers (de lijst is zeker niet uitputtend) zijn de kernwoorden: ontmoeten, kunst, creativiteit, inspiratie, inrichten, nieuw manieren van werken, bedrijvigheid, broedplaatsen, vasthouden talent. Dit alles met als doel het herontwerpen van de stad waardoor transitie wordt nagestreefd naar een duurzame samenleving, waarvoor stadsbewoners, overheid en bedrijven gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen. Verschil met de benadering van de Club van Maarssen is dat elk burgerinitiatief telt, hoe klein ook, omdat het altijd het potentieel kan hebben uit te groeien tot een breed gedragen initiatief in de gehele stad.

Civil Society als vierde partij

Twee benaderingen die één en hetzelfde doel nastreven: transitie van de stad naar een smart city. Natuurlijk is er overlap tussen de topdown en de bottom-up benadering. Op veel sub-terreinen zal de aanpak niet veel verschillen. Tenslotte zijn in beide gevallen de 3 bekende instituten van de partij: ondernemers, overheid en onderwijs, zij het in sommige gevallen van een ander niveau. Bij de topdown benadering zal de landelijke overheid een rol spelen, bij de bottom-up benadering meestal de lokale overheid. In het geval van de bottom-up benadering is duidelijk één partij extra aanwezig: de burger. In het Quadruple Helix model wordt deze vierde partij of vierde helix ‘Civil Society’ genoemd, zeg maar de maatschappij als verzameling van al haar burgers, in dit geval de bewoners van een stad.

Smart Cities zijn beide

Zowel onderwerp van onderzoek als bron van kennis, bedoel ik. ‘Smart City’ is een term die herkenbaar is. Waarbij iedereen begrijpt waar men naar toe wil. Het is dus eenvoudig om allerlei onderzoeksinitiatieven te koppelen aan de gemene deler ‘Smart City’. Denk aan renewable energie, transport, sociale innovatie om een paar te noemen. Iedereen kan zich voorstellen dat binnen de stad daarvoor specifieke projecten worden opgezet en dat de overheid bereid is daarvoor flink te faciliteren, lees financieren.

Daarnaast zijn steden uiteraard uitermate geschikt als broedplaats voor nieuwe initiatieven. Creativiteit, ondernemerschap kunnen dichtbij elkaar worden georganiseerd en elkaar stimuleren tot innovatieve ontwikkelingen op allerlei terrein. Goed georganiseerd kan de stad dus ook een stad zijn die slimheid tot zijn recht laat komen en daarmee een ’Double Smart City’ zijn. Enerzijds laat men de stad onderwerp zijn van nieuwe ontwikkelingen, anderzijds stimuleert men het ontstaan van nieuwe ontwikkelingen vanuit de stad. Dit gaat uiteraard prima samen. Het versterkt elkaar. Sterker nog, veel van de ideeën om hun stad een Smart City te laten zijn, zullen uit de stedelijke broedplaatsen komen.

Grote brand Leeuwarden klein voorbeeld van kennis met maatschappelijke waarde

De grote brand van Leeuwarden heeft veel indruk gemaakt. Beelden toonden een ware vlammenzee, rookontwikkeling, afzettingen, publiek, veel materiaal en brandweerlieden, hoogwerkers, talloze brandslangen. Naast fulltime brandweerlieden zijn ook veel vrijwillige brandweerlieden uit de regio aan het blussen geweest. De brand duurde bijna 13 uur en het nablussen duurde daarna nog een hele dag. Helaas was er naast de aanzienlijke materiële schade een dodelijk slachtoffer te betreuren.

Ook het optreden van de brandweer heeft indruk gemaakt. Ondanks dat het redden van het slachtoffer niet is gelukt heeft de brandweer op professionele wijze een reddingspoging ondernomen. En de foto’s van de twee grote panden vanuit de lucht laten zien dat het de brandweer is gelukt de brand niet over te laten slaan naar nog meer panden.

Oefening, training en kennis delen

De brandweer weet dus wat ze doet. De kennis en ervaring die nodig is om zo’n grote brand aan te pakken komt niet vanzelf. De brandweer heeft niet alleen goed materiaal tot haar beschikking maar weet deze ook op de juiste manier in te zetten. Door veel (wekelijks) te oefenen komen alle soorten situaties aan bod en, ook belangrijk, raakt men als team op elkaar ingespeeld. De reddingspoging in Leeuwarden toonde aan dat juist teamwerk dit mogelijk maakte. Met 5 man ging men gecontroleerd het brandende pand binnen waarbij onderlinge afspraken heilig zijn en nodig voor blind vertrouwen in elkaar. Elke andere aanpak had ook onder de brandweer slachtoffers kunnen maken.

Niet alleen veel oefenen, en -helaas- leren in de praktijk, ook kennis die in andere regio’s en bij andere korpsen is opgedaan, wordt gebruikt om te leren hoe bepaalde situaties moeten worden aangepakt. Brandweer Nederland gebruikt hiervoor BrandweerKennisNet.nl. Op deze site staat kennis vanuit regio’s en korpsen centraal, en is daar ook voor beschikbaar. Brandweerkorpsen kunnen op de site informatie vinden over allerlei soorten calamiteiten. Oefenen vindt dus niet alleen plaats in de praktijk maar het is ook nodig zo nu en dan als korps kennis vanuit andere regio’s tot zich te nemen  en daarmee de vaardigheden van het korps aan te scherpen.

Maatschappelijke uitdaging

De Europese Commissie heeft recent Horizon 2020 gepubliceerd. Dit is het onderzoek- en innovatie programma van de EU en geeft aan waar de beschikbare miljarden aan zullen worden besteedt. Het valt op dat er veel aandacht is voor ‘grand challenges’ of ‘societal challenges’, maatschappelijke uitdagingen als grondstoffenschaarste, onveiligheid, cybercriminaliteit, vergrijzing, ondervoeding en overgewicht. Verwacht wordt dat het Kabinet naar aanleiding van Horizon 2020 het bedrijvenbeleid in de toekomst meer focus zal geven door aan te sturen op onderzoek en innovaties die mogelijk een bijdrage kunnen leveren aan de aanpak van bovengenoemde maatschappelijke uitdagingen. De kennis die beschikbaar komt uit onderzoek, krijgt maatschappelijke meerwaarde omdat zij ten dienste staat van het ontwikkelen van innovaties die deze uitdagingen willen aanpakken.

BrandweerKennisNet.nl levert al kennis met maatschappelijke meerwaarde. Immers, met de kennis die de brandweer zich langs deze weg eigen maakt kan zij zo goed mogelijk haar taken vervullen als het blussen van branden of het helpen bij calamiteiten. Daar waar de maatschappij bij is gebaat. Gebrek aan kennis bij de brandweer is niet alleen funest maar kan zelfs levensbedreigend zijn.

Een grote brand als klein voorbeeld

Natuurlijk staat het blussen van een brand niet in verhouding tot de grote maatschappelijke uitdagingen waar we voor staan. Wel krijgt een grote brand veel media aandacht en heeft het grote impact. Genoemde maatschappelijke uitdagingen zijn wat minder direct en krijgen alleen onze echte aandacht wanneer we er persoonlijk mee te maken hebben. Maar in tegenstelling tot een brand in de regio komen ze wel steeds weer terug in de media totdat er oplossingen worden gevonden.

Ook vergelijken we enigszins geforceerd praktische kennis voor de brandweer met wetenschappelijke kennis uit onderzoek ten behoeve van innovatie. Maar het effect van het gebruik van kennis is hetzelfde. Het pakt kleine (brand) of grote (bijv. onveiligheid) maatschappelijke uitdagingen aan.

Het voorbeeld van de brand is bedoeld om aan te geven waar in de toekomst de prioriteit zal liggen van de Europese Commissie en het Kabinet als het gaat om onderzoek, wetenschap, innovatie en bedrijvenbeleid. Daar waar onderzoek kennis levert met maatschappelijke meerwaarde en een geïnvesteerde euro de grootste kans biedt een bijdrage te leveren aan de aanpak van maatschappelijke problemen door innovatie.