Home » Blog » Na de verkiezingen: het beleid in uw gemeente

Kennis krijgt Kracht

Na de verkiezingen: het beleid in uw gemeente

De verkiezingen zijn achter de rug. Colleges worden gevormd en straks komen nieuwe plannen voor de komende vier jaar. Maar waarop worden nu de beleidsplannen van de gemeenteambtenaren gebaseerd?

Binnen het raakvlak ondernemers, onderwijs en overheid staat Triple Helix1 voor alle interactie tussen die drie partijen met als doel het bevorderen van onderzoek, innovatie, economische concurrentiekracht en groei. In een vorige column heb ik al stilgestaan bij de oorsprong van het denken over samenwerking tussen deze 3 partijen. Als de Triple Helix wordt voorgesteld als een driehoek met een van de partijen op elke punt spreekt het voor zich dat er ook duale samenwerkingsverbanden zijn. De kern van de zaak ligt in dat geval in de relatie tussen twee partijen. In deze column besteedt ik aandacht aan de drie duale vormen van samenwerking. Voor de goede orde: in de netwerkeconomie spreekt het voor zich dat de derde Triple Helix partij toch altijd wel op een of andere manier betrokken zal zijn, zij het minder zichtbaar.

1)      “Knowledge Transfer Partnerships” tussen onderwijs en ondernemers (KTP)

Dit gaat over valorisatie van kennis of technologie. Een KTP kan zich op verschillende manieren manifesteren. Zo kan vanuit beide partijen gewerkt worden aan Research & Development. Er kan kennis te gelde worden gemaakt middels licentie’s of patenten. Maar er kan ook gedacht worden aan spin-offs waarbij kennis vanuit de universiteit in samenwerking met de partners wordt omgezet in nieuwe bedrijven. Op grotere schaal kun je vervolgens denken aan accelerators waarbij ideeën versneld in produkten worden uitgewerkt, of science parks.

Drie belangrijke factoren blijken nodig voor succesvolle KTP’s.

  • Ten eerste, het is een samenwerking waar kosten mee gemoeid zijn. Ook kost het moeite en tijd om het te laten werken.
  • Ten tweede is het een ‘contactsport’, het werkt het beste wanneer mensen elkaar ontmoeten om ideeën uit te wisselen, en nieuwe kansen te ontdekken.
  • Ten derde, het heeft praktische, tijdige en actieve steun nodig op institutioneel niveau – zowel binnen het bedrijf als de universiteit – en heeft baat bij een cultuur van openheid.

Overheid

De rol die in eerste instantie wordt bedacht voor de overheid is die van een sturend, regelgevend orgaan. Met beleid op allerlei gebied bepaalt de politiek de kaders waarbinnen moet worden gewerkt. En om te handhaven wordt dit vastgelegd in regels. Maar de relatie tussen overheid en ondernemers of onderwijs kan ook anders. In termen van samenwerking.

2)      Publiek-Private samenwerking tussen overheid en ondernemers

Op allerlei terreinen probeert de overheid haar doelstellingen te realiseren door (tijdelijke) samenwerking met het bedrijfsleven aan te gaan. Vaak met als doel de traditionele aanbesteding te ‘omzeilen’ en met de partners op een creatieve manier te kunnen samenwerken. En dat is dan nodig omdat er naast het directe belang van het realiseren van een gezamenlijk project ook een maatschappelijk doel gerealiseerd moet worden. Zo kan het zijn dat een renovatieproject in een bestaande, oude wijk zodanig invloed heeft op de leefomgeving dat een eenvoudige gunning van het project aan een aannemer niet recht zou doen aan de complexiteit van de situatie. Sterker nog, het bedrijfsleven zal er baat bij hebben zich als team van bedrijven te profileren om zodoende alle kennis binnen huis te kunnen hebben. Er wordt meestal gekozen om voor de uiteindelijke realisatie van een project alle partijen bijeen te brengen in een semi-permanente publiek-private samenwerking.

3)      Kennisintensieve beleidsontwikkeling (onderwijs en overheid)

En toen ontving ik de uitnodiging voor het Kennis en Beleid Congres 2014. Volgens de organisatie, ScienceWorks, wordt wetenschappelijke kennis minstens zoveel benut bij ministeries, provincies en gemeenten, als voor patenten, startups en technologische innovatie. Het congres heeft als thema Kennisintensieve Beleidsontwikkeling in de Praktijk. Eigenlijk is er niets nieuws onder de zon. Of kennis nu wordt ingezet voor bedrijven of voor de overheid, daar zit geen verschil in. Natuurlijk wel in de doelstelling van de ontvanger van de kennis of het type kennis. Het achterliggende verdienmodel zal voor de kennisinstelling uiteraard ook anders zijn. Op het congres wordt stilgestaan bij Interne Organisatie van Kennisintensief Beleid en Effectief Gebruik van Externe Kennis.

Wat betreft punt 3 wil ik u de column van het Rathenau instituut niet onthouden, dat toevallig deze week verscheen en gaat over gebruik van wetenschappelijk kennis voor het bepalen van beleid op grote maatschappelijke vraagstukken. Zoals klimaatverandering.

Wel iets anders dan gebruik van kennis voor het bepalen van beleid op lokaal niveau. Maar dat is net zo belangrijk. We zijn er tenslotte weer voor naar de stembus geweest.

The Triple Helix Association


Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *